روکش دندان (Dental Crown) یک پوشش محکم و مقاوم است که روی سطح خارجی دندان قرار میگیرد تا از آن محافظت کند. روکش مانند یک کلاهک مقاوم عمل میکند و کل دندان را میپوشاند تا هم زیبایی و هم عملکرد دندان حفظ یا تقویت شود. این درمان زمانی استفاده میشود که دندان بهقدری آسیب دیده باشد که نتوان آن را فقط با پرکردگی معمولی ترمیم کرد.
روکش دندان چه کمکی به دندان میکند؟
- محافظت از دندانهای ضعیف و آسیبدیده : وقتی دندان بر اثر پوسیدگی، شکستگی یا درمانهای سنگین مثل عصبکشی ضعیف میشود، احتمال ترک خوردن یا خرد شدن آن دندان زیاد است. روکش مانند یک سپر محافظ عمل میکند و اجازه نمیدهد دندان زیر فشار جویدن بشکند.
- افزایش مقاومت دندان در برابر فشار جویدن: دندانهای خلفی (آسیابها) فشار زیادی را تحمل میکنند. در صورتی که ساختار دندان ضعیف باشد، روکش: 1- نیرو را پخش میکند 2-از ایجاد ترکهای ریز جلوگیری میکند 3- ماندگاری دندان را بیشتر میکند.
- پیشگیری از شکستگی دندان بعد از عصبکشی: یکی از مهمترین کاربردهای روکش این است که دندانهای عصبکشیشده را محافظت کند. بعد از درمان ریشه، دندان خشکتر، تردتر و شکنندهتر میشود. اگر روکش نشود، ممکن است دندان بهراحتی بشکند و حتی نیاز به کشیدن پیدا کند.
- بازسازی شکل و ظاهر طبیعی دندان: روکش برای دندانهایی استفاده میشود که ظاهر نامناسب دارند، تغییر رنگ شدید دارند و یا قسمتی از تاجشان از بین رفته است. با روکش میتوان به دندان فرم کاملاً طبیعی، رنگ مناسب و ظاهر زیبا بخشید.
- بهبود عملکرد دندان در جویدن و صحبت کردن: اگر دندانی ترکخورده، شکسته یا کوتاه شده باشد، ممکن است جویدن سخت شود. روکش این مشکل را برطرف میکند و عملکرد نرمال دندان را بازمیگرداند.
- افزایش عمر دندان و جلوگیری از هزینههای بیشتر: روکش با تقویت دندان، احتمال نیاز به درمانهای بعدی مثل ترمیم مجدد، درمان ریشه مجدد یا کشیدن دندان را کاهش میدهد. به همین دلیل یک سرمایهگذاری بلندمدت برای حفظ دندان محسوب میشود.
روکش دندان چند نوع دارد؟
روکش دندان بسته به جنس، مقاومت، زیبایی و کاربرد بالینی به چند دسته مختلف تقسیم میشود. انتخاب بهترین نوع روکش به محل دندان، نیاز زیبایی، بودجه و نظر دندانپزشک بستگی دارد. در ادامه انواع روکش دندان را بهصورت مختصر شرح میدهیم.
1- روکش تمام سرامیک (All Ceramic / Zirconia / E-max) /روکش زیرکونیا (Zirconia)
مزایا:
- مقاومت بالا در برابر فشار
- بیحساسیت و سازگار با لثه
- رنگ طبیعی
معایب:
- گاهی شفافیت آن به زیبایی E-max نیست.
2-روکش سرامیک و فلز (PFM): روکش PFM ترکیبی از یک لایه فلزی در داخل و سرامیک در بیرون است.
مزایا:
- مقاومت بالا
- قیمت مناسب
- انتخاب خوب برای دندانهای عقب
معایب:
- احتمال دیده شدن خط تیره فلزی کنار لثه
- زیبایی کمتر از روکشهای تمامسرامیک
3- روکش تمام فلزی (Metal Crown): این روکش از فلزات با استحکام بالا ساخته میشود.
مزایا:
- بسیار مقاوم
- عمر طولانی
- نیاز به تراش کمتر روی دندان
معایب:
- زیبایی پایین
- معمولاً فقط برای دندانهای عقب کاربرد دارد
4- روکش ایمکس (E-max)
مزایا:
- شفافیت عالی
- ظاهری کاملاً مشابه دندان طبیعی.
معایب:
- مقاومت کمتر نسبت به زیرکونیا.
- بیشتر برای دندانهای جلو مناسب است.
5- روکش طلا (Gold Crown): روکش طلا یکی از قدیمیترین و بادوامترین انواع روکش است.
مزایا:
- سازگاری عالی با دندان و لثه
- استحکام بالا و عدم ایجاد ترک
معایب:
- ظاهر نامناسب برای دندانهای جلو
- قیمت بالا
6- روکش موقت (Temporary Crown): این روکش قبل از نصب روکش اصلی استفاده میشود.
مزایا:
- محافظت از دندان تا زمان ساخت روکش اصلی
- جلوگیری از حساسیت دندان
معایب:
- دوام کم
- فقط چند هفته قابل استفاده است
کدام نوع روکش دندان بهترین است؟
جالب است بدانید که انتخاب بهترین نوع روکش به عوامل متعددی بستگی دارد که عبارتند از:
- محل دندان (جلو یا عقب)
- نیاز به زیبایی
- میزان تخریب دندان
- بودجه بیمار
- حساسیت لثه